ساوه سلام - پایگاه خبری رسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

مهاجرت و پیامدهای زیانبار آن بر بخش نوبران

بقلم استاد محمد رضا نعمتی کارشناس ارشد آب

مهاجرت و پیامدهای زیانبار آن بر بخش نوبران بقلم استاد محمد رضا نعمتی کارشناس ارشد آب بخش نوبران با مساحت۲۶۴۰ کیلومتر مربع در محدوده غربی شهرستان ساوه قرار دارد. بررسی روند تغییرات جمعیتی این بخش در طی سالهای ۱۳۵۵ تا ۱۳۹۵ نمایانگر سیر نزولی و رشد منفی جمعیت در طی چهار دهه گذشته میباشد بگونه ای که جمعیت ۳۲۰۰۰نفری این بخش در سال ۱۳۵۵ به۲۴۱۸۲ نفر درسال ۱۳۹۵ تنزل یافته در حالیکه جمعیت کشور در این بازه زمانی، رشدی معادل۱۴۲درصد داشته است رشد منفی جمعیت این بخش ناشی از فزونی مرگ ومیر نسبت به زادوولد نیست بلکه ناشی از مهاجرتهای سنگین به شهرهای داخل و خارج از استان میباشد این منطقه تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی فاقد امکانات رفاهی از قبیل آب -برق-گاز-تلفن-اورژانس -پست بانک و....بود اما علیرغم واگذاری امکانات مذکور به این منطقه، آمار مهاجرت و روندکاهش روزافزون جمعیت با شتاب حیرت انگیزی بوقوع پیوسته بگونه ای که نقاط شهری این منطقه ( نوبران و غرق آباد) نیز از نظر توسعه شهری،حتی در حد شهرهای خیلی کوچک استان گسترش نیافته و جلوه هایی از زندگی روستایی توام با کشاورزی و دامداری و باغداری در آنها نمایان است و صرفا" ارگانهای دولتی و اداری گسترش یافته اند. بطور کلی عوامل دخیل در وقوع مهاجرتها از این منطقه را میتوان در دوگروه عمده:عوامل اجتماعی و عوامل اقتصادی دسته بندی کرد که باعث گردیده،منطقه توان اقتصادی و اجتماعی لازم برای نگهداشت جمعیت را از دست داده و درگیر تبادلات جمعیتی با شهرهای داخل و خارج استان گردد بگونه ای که ۶۰درصد از مهاجران به شهرهای تهران و کرج مهاجرت نموده و ۴۰درصد نیز شهرهای ساوه و قم را بعنوان مقصد برگزیده اند عمده ترین عوامل اجتماعی موثر در تشدید مهاجرتها از این بخش را میتوان شامل ازدواج (دختران)-ضعف امکانات رفاهی -بهداشتی-ترابری و آموزشی (جهت تحصیل در سطوح بالاتر) دانست بعنوان مثال اکثر روستاهای این بخش فاقد مدارس در سطوح بالاتر از دوره ابتدایی بوده و همین امر باعث مهاجرت بسیاری از خانواده ها از زادگاه خویش میگردد. همچنین بسیاری از روستاهای منطقه فاقد جاده دسترسی مناسب بوده که این امر علاوه بر ایجاد مشکلات جدی در امر تردد،باعث گردیده تا کالاها و خدمات مورد نیاز روستاییان با قیمت بالاتری به دست آنان برسد و محصولات و تولیدات آنان نیز با هزینه بالاتری به بازار حمل گردد. که خود باعث افزایش هزینه ها و کاهش درآمد آنان میگردد عوامل اقتصادی دخیل در امر مهاجرت عمدتا ناشی از محدود بودن ظرفیتهای منابع محیطی است که به شیوه های سنتی نیز بهره برداری میگردند بنابراین فقط تعداد افراد معینی قادر به ادامه معیشت بوده و جمعیت مازاد بر آن به ناچار جهت کسب درآمد بدنبال محیطهای جدید خواهند رفت در این خصوص دو عامل:جاذبه مقصد(یافتن شغل بهتر) و دافعه مبدا(بیکاری فصلی و کمبود درآمد) نقش بسزایی را ایفا مینمایند بنابراین محدودیت امکانات ،و عدم توانایی اقتصادی ساکنان منطقه در ایجاد فرصتهای جدید شغلی-پایین بودن سطح درآمدها- رشد کاذب بخش خدمات و عدم توجه به مناطق روستایی در کنار ایجاد قطبهای بزرگ صنعتی همچون شهر صنعتی کاوه و....موجب تشدید مهاجرت بویژه جوانان گردیده است با پیروزی انقلاب اسلامی ارگانها و نهادهای متعددی در کشور تشکیل شدند که این امر موجب ایجاد انگیزه در بسیاری از جوانان منطقه جهت عضویت و استخدام در این ارگانها گردید و برای تحقق این امر چاره ای جز مهاجرت نداشتند از سوی دیگر، وجود یک نظام اقتصادی متمرکز که منجر به ایجاد اختلال در سیستم عرضه و تقاضا و بوجود آمدن چند نرخی در قیمتها برای کالاهای مصرفی گردید باعث ایجاد انگیزه در جوانان برای ورود به بازار دلالان و واسطه گران و مشاغلی همچون کوپن فروشی و ارزاق فروشی و خریدوفروش ارز گردید که نیاز به مهارت چندانی نیز نداشت. عمده ترین امکانات اقتصادی و درآمدی موجود در منطقه عبارتند از: -کشاورزی و باغداری: که در اکثر نقاط منطقه از نظام بشدت خرده مالکی رنج میبرد و شرایط اقلیمی منطقه در اکثر سالها باعث سرمازدگی محصولات و کاهش شدید درآمد بهره برداران میگردد ضمن اینکه کم آبی و افت سطح آبهای زیرزمینی به همراه کاهش میزان نزولات آسمانی در سالهای اخیر نیز مزید بر علت گردیده است. -دامداری : که از یکسو عمدتا بصورت سنتی بوده و بدلیل تخریب شدید مراتع در اکثر نقاط حوزه و نیز تبدیل مراتع به دیمزارهای کم بازده فاقد درآمد مطلوب میباشد -محصولات سنتی از قبیل شیره انگور و باسلوق وعسل و....که در سنوات اخیر بدلیل احداث اتوبان ساوه-همدان و کاهش شدید مسافران عبوری از غرق آباد و نوبران از بازار فروش آن تا حد زیادی کاسته شده و صاحبان مراکز تجاری را نیز با کاهش شدید درآمد مواجه ساخته است. -نقاط صنعتی و معدنی: که در این منطقه محدود به چند معدن و کارخانه گچ بوده اما پتانسیل ایجاد اشتغال آنها به هیچ عنوان پاسخگوی شمار افراد جویای کار در منطقه نیست ضمن اینکه شرایط سخت کاری در این مشاغل را نیز نباید از نظر دور داشت. مهاجران در مقصد عمدتا به مشاغلی همچون کارگری در شرکتها و کارخانجات-مشاغل خدماتی-ساختمانی و کارمندی اشتغال یافته اند. لازم به ذکر است برخی مهاجرتها صرفا بدلیل سطح پایین زندگی در این بخش میباشد و افراد مهاجر علیرغم برخورداری از شغل و درآمد بالا بدلیل دسترسی به شرایط مطلوب از حیث استانداردهای رفاهی و....اقدام به مهاجرت نموده اند وضعیت موجود باعث پدیدار شدن آثار و نتایج ناخوشایندی گردیده و هرم کمّی و کیفی جمعیت منطقه را بشدت تحت تاثیر قرار داده است در خلال سالهای ۱۳۵۵ تا ۱۳۷۵ تعداد ۱۲۳۸ خانوار (۹۹۸۷نفر) از این منطقه مهاجرت نموده اند در حالیکه تعداد نفرات مهاجر هیچگونه تناسبی با تعداد خانوارهای مهاجر ندارد و این امر مبین این واقعیت است که بخش اعظم مهاجرتها بصورت انفرادی(عمدتا جوانان جویای کار و.....)انجام گردیده و همین مسئله هرم سنی منطقه را شدیدا تحت تاثیر قرار داده است زیرا با خروج جوانان از منطقه؛عملا هرم سنی منطقه به سمت پیری میل خواهد نمود همچنین مهاجرت جوانان که از توان باروری بالایی برخوردارند و برجای ماندن افراد کهنسال باعث تشدید روند نزولی جمعیت میگردد. مهاجرت جوانان عمدتا بصورت مهاجرت ناشی از ازدواج در دختران و مهاجرت ناشی از ادامه تحصیل و کسب شغل در پسران بوده است در مطالعات جمعیت شناسی، مناطق جوان به مناطقی اطلاق میگردد که نسبت جمعیت جوان به کل جمعیت برابر یا بیش از ۴۰درصد باشد که این نسبت در بخش نوبران کمتر از این مقدار است. همچنین درصد قابل توجهی از جمعیت منطقه را گروه سنی ۶۵سال و بالاتر تشکیل میدهد که نمایانگر مهاجرت جوانان از یکسو و بازگشت برخی از مهاجران پس از بازنشستگی به سرزمین آبا و اجدادی خود جهت سپری نمودن سالهای پایانی عمر میباشد. لازم به ذکر است که جوانی و پیری جمعیت، دارای ابعاد اجتماعی-سیاسی-فرهنگی و اقتصادی است و عدم توجه به آنها مسائل و مشکلات مختلفی را از نظر برنامه ریزیهای اقتصادی -اجتماعی خصوصا سرمایه گذاریهای ملی-پذیرش برنامه ها در سطح جامعه و قدرت تصمیم گیری و اجرا در راستای تحولات اجتماعی بوجود میآورد. با نگاهی به هرم جنسی منطقه،اختلاف محسوسی در میزان نسبت زنان به مردان مشاهده نمیشود بطوریکه تعداد ۱۲۰۹۹ نفر زن در برابر ۱۲۰۸۳ نفر مرد در این بخش وجود دارد و این مسئله نمایانگر این واقعیت است که پدیده مهاجرت ، جمعیت مونث و مذکر منطقه را به یک میزان تحت تاثیر قرار داده است. اما وقتی آمار جمعیت منطقه را با آمار خانوار مقایسه میکنیم نتیجه ناخوشایندی را در برابر خود می بینیم جمعیت این منطقه در سال ۱۳۹۵ برابر ۲۴۱۸۲ نفر و تعداد خانوارها برابر ۸۸۰۷ خانوار میباشد بدان معنا که بُعد خانوارها کمتر از ۳نفر است که این امر نمایانگر مهاجرتهای انفرادی جوانان و نشانه پیری جمعیت ساکن در منطقه میباشد. بررسی میزان باسوادی در بخش نوبران نمایانگر این واقعیت است که درصد باسوادی در این منطقه کمتر از میانگین کشوری است، این امر از یکسو بدلیل عدم وجود امکانات تحصیلی در روستاهای کوچک منطقه و نیز فقر اقتصادی برخی از والدین در مقابل هزینه های تحصیل فرزندان بوده و از سوی دیگر ناشی از مهاجرتهای سنگین در طی چهاردهه گذشته میباشد بدان معنا که جوانان جویای دانش که برای ادامه تحصیل از این منطقه مهاجرت کرده اند عمدتا به زادگاه خود بازنگشته اند و افراد دارای تحصیلات دیپلم و بالاتر نیز چون فرصت اشتغال در زمینه تخصص خود را در این منطقه بدست نیاورده اند اقدام به مهاجرت نموده اند. لازم به توضیح است ادامه تحصیل جوانان این منطقه در شهرهای بزرگتر با توجه به اینکه الگوی زیست محل تحصیل آنان در سطح بالاتری نسبت به زادگاهشان قرار دارد آنان را دچار دوگانگی در برخی باورها نموده و همین امر موجب میشود تا پس از خاتمه تحصیلات، الگوی زیست متفاوت از زادگاه خود اختیار نموده و هیچگاه به زادگاه خود بازنگردند معضل مهاجرت همچنین باعث تخلیه کامل هفت روستای این بخش از سکنه گردیده و هشت روستای این منطقه را نیز در رده روستاهایی با جمعیت کمتر از ۲۰خانوار قرار داده که این امر خدمت رسانی و سرویس دهی به آنها را بسیار پرهزینه نموده است و البته عدم انجام این مهم نیز در تضاد با اهدافی نظیر توسعه روستایی و عدالت اجتماعی است. مواردی که تاکنون برشمردیم باعث شده تا این بخش علیرغم قرارگیری در بین دو پایتخت (همدان پایتخت فرهنگ و تمدن ایران و تهران پایتخت سیاسی ایران) همواره با کاهش جمعیت روبرو باشد براین اساس و با هدف تثبیت جمعیت فعلی و نیز ایجاد مهاجرت معکوس نیاز به برنامه ها و پروژه های اصلاحی متعددی میباشد که ذیلا به برخی از آنان اشاره میشود اولین قدم در رشد و توسعه هر منطقه ای شناسایی امکانات و پتانسیلهای موجود در آن منطقه است تا بتوان با برنامه ریزی علمی و کارشناسانه به زدودن مشکلات و مهار تاثیرات مخرب آنها پرداخت. در خصوص مهاجرتهای ناشی از عوامل اجتماعی باید به این نکته توجه نمود که مهاجرتهای ناشی از ازدواج دختران کماکان به قوت خود باقی خواهد ماند و راه حلی بر آن متصور نیست زیرا مقوله ازدواج و انتخاب همسر امری است که کاملا خارج از اراده دولتها و حکومتها قرار دارد. اما در خصوص سایر عوامل اجتماعی دخیل در امر مهاجرت از قبیل عوامل رفاهی-بهداشتی ودرمانی- آموزشی-ترابری و....... میتوان با برنامه ریزی و مطالبه آن از دستگاههای متولی این امور نسبت به کاهش تاثیر ناخوشایند آنان اقدام نمود عوامل اجتماعی دخیل در امر مهاجرت نقش موثری در کاهش روزافزون جمعیت این منطقه ایفا نموده اند هرچند اثرات مخرب آنها در نگاه اول چندان مشهود نیست، این عوامل با تنزل دادن سطح زندگی در این منطقه ، از یکسو باعث خروج جمعیت از منطقه شده و از سوی دیگر نقش بازدارنده ای در ورود و سکونت سرمایه گذاران غیر بومی در این منطقه ایفا نموده اند. بعنوان مثال تمامی امکانات بهداشتی و درمانی این بخش دربرگیرنده دو درمانگاه در شهرهای نوبران و غرق آباد و چند خانه بهداشت در برخی روستاهاست که فاقد هرگونه امکانات تخصصی از قبیل سونوگرافی و آزمایشگاه و دندانپزشکی و..... میباشند و همین مسئله یکی از بزرگترین نقاط ضعف از حیث امکانات رفاهی منطقه است ضمن اینکه تنها داروخانه خصوصی منطقه نیز همواره دغدغه بقا داشته و با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم میکند. در این خصوص شایسته است تا متولیان محترم امر بهداشت و درمان استان با واگذاری برخی امکانات به درمانگاه غرق آباد و برخی امکانات دیگر به درمانگاه نوبران نسبت به رفع این معضل اقدام نمایند زیرا ترددهای متعدد ساکنان این منطقه به شهرستان ساوه جهت پیگیری اموری همچون سونوگرافی و خدمات دندانپزشکی در برخی موارد مشخص،موجب بروز سانحه و جان باختن آنان گردیده است. همچنین امکانات تحصیلی و آموزشی این بخش فاقد مدارس در رده نمونه و تیزهوشان میباشد که همین امر در طی سنوات اخیر موجب مهاجرت تعداد قابل توجهی از خانواده ها از این منطقه گردیده در حالیکه فاقد هرگونه مشکل در زمینه اشتغال و درآمد بودند در خصوص رفع این معضل میتوان با دایر نمودن یک پایه در یکی از نقاط شهری منطقه و اتخاذ سیاستهای تشویقی برای معلمانی که حاضر به انجام خدمت در این منطقه باشند نسبت به رفع این معضل اقدام نمود مسیرهای مواصلاتی بین روستاهای منطقه، مسیر مواصلاتی این بخش با بخش خرقان و نیز مسیر مواصلاتی نوبران به گزل دره از وضعیت نامطلوبی برخوردار میباشند که علاوه بر وارد آمدن خسارتهای فراوان به خودروها در برخی موارد منجر به سوانح متعدد و جرح و جان باختن مسافران گردیده است ضمنا" هرچند با احداث بزرگراه تهران-همدان تا حد زیادی از بار ترافیکی محور قدیم ساوه-همدان کاسته شد اما ساکنان روستاهای واقع در این مسیر و نیز خودروهای مسافربری جهت تردد به ساوه کماکان از این مسیر عبور میکنند که بدلیل عرض کم و وجود برخی نقاط حادثه ساز، در طی سنوات اخیر همواره موجب بروز سوانح و جان باختن تعداد زیادی از مسافران گردیده است که بایستی با اختصاص اعتبارات کافی نسبت به مرتفع نمودن این معضل، اقدام لازم را بعمل آورد. در خصوص عوامل اقتصادی دخیل در امر مهاجرت، و نحوه مقابله با آنها راهکارهای متعددی وجود دارند که تحقق آن مستلزم همکاری دوجانبه بین مردم و مسئولین است حوزه کشاورزی و باغداری که رکن اصلی درآمد بسیاری از ساکنان این بخش بشمار میرود دچار نظام بشدت خرده مالکی و قطعه قطعه شدن اراضی گردیده که این امر باعث هدر رفت زمین و آب شده است در این خصوص میتوان با اتخاذ روشهای ترویجی و آموزش کشاورزان و ارتقا آگاهی آنان نسبت به یکپارچه سازی اراضی و استفاده بهینه از این منابع خدادادی گامهای موثری در جهت افزایش درآمد بهره برداران برداشت این راهکار نیاز به هیچگونه اعتبارات دولتی و خصوصی ندارد و باعث کاهش هزینه ها در امر کاشت و داشت و برداشت و نیز افزایش راندمان آب و افزایش بهره وری اراضی میگردد با توجه به اینکه الگوی زراعت این منطقه عمدتا در برگیرنده محصولاتی از قبیل گندم-جو-یونجه و حبوبات است و با درنظر گرفتن معضل کمبود آب در سنوات اخیر لزوم کشت گیاهانی با نیاز آبی کم و سوددهی بالا همچون زعفران اجتناب ناپذیر میباشد همچنین بخش اعظم محصولات سردرختی منطقه دربرگیرنده بادام و گردو و انگور و....میباشد که بدلیل شرایط اقلیمی حاکم بر حوزه در اکثر سنوات دچار سرمازدگی شده و بهره برداران زحمتکش را با خسارتهای زیادی مواجه میسازد میتوان با تغییر الگوی فعلی باغات منطقه و جایگزینی باغات گل محمدی که از نیاز آبی پایین و سوددهی بالایی برخوردار است گام مهمی در راستای افزایش درآمد باغداران منطقه و کاهش ریسک سوددهی محصولات آنان برداشت. در حوزه آب و آبیاری، باید به این نکته اشاره نمود که آبیاری مزارع و باغات این بخش عمدتا به روش غرقابی انجام میگردد و کانالها و نهرهای آبرسان از وضعیت بسیار نامطلوبی برخوردار میباشند که این امر از یکسو هر ساله هزینه های قابل توجهی بابت لایروبی آنان به کشاورزان تحمیل مینماید و از سوی دیگر باعث اتلاف و هدر رفت مقادیر قابل توجهی از حقابه ها در مسیر میگردد در این خصوص بایستی متذکر گردید که اعتبار لازم جهت مرتفع نمودن این معضل از ردیف اعتبارات استانی در نظر گرفته شده که کوچکترین تناسبی بین اعتبارات مذکور و حجم مشکلات وجود ندارد لذا شایسته است تا اعتبار لازم برای این پروژه ها از محل اعتبارات ملی در نظر گرفته شود. رودخانه مزلقان و شاخه های فرعی آن بعنوان مهمترین منابع آب سطحی این منطقه بشمار میرود که متاسفانه هیچگونه عملیات اصلاحی و ساماندهی بر روی آن انجام نگردیده و اکثر بندهای انحرافی که توسط بهره برداران جهت هدایت آب به داخل مزارع احداث شده از نوع خاکی میباشد. که هرساله در فصل زمستان توسط جریان سیلابی رودخانه تخریب شده و احداث مجدد آن در فصل بهار موجب تحمیل هزینه به کشاورزان این بخش میگردد که در این خصوص شایسته است تا شرکت سهامی آب منطقه ای استان ضمن انجام مطالعات لازم و با در نظر گرفتن میزان حقابه قانونی روستاها و مزارع موجود در مسیر ،نسبت به رفع این معضل اقدام لازم را بعمل آورد. همچنین با عنایت به اینکه رودخانه مذکور رودخانه دائمی میباشد مساعدت مدیریت شیلات استان جهت احداث استخرهای پرورش ماهی در مجاورت رودخانه موجب اشتغالزایی و ایجاد درآمد برای بهره برداران میگردد ضمن اینکه آب غنی شده استخرهای فوق جهت استفاده در مزارع و باغات واقع در مسیر رودخانه سودمند خواهد بود. بخشهای شمالی و غربی این منطقه بدلیل برخورداری از شرایط مطلوب آب و هوایی و نیز تنوع گیاهان مرتعی،عرصه مساعدی جهت استقرار و توسعه شغل زنبورداری بوده که باعث افزایش درآمد ساکنان این مناطق خواهد گردید در این خصوص لازم است تا تشکیلات جهاد کشاورزی استان در خصوص آموزش بهره برداران و اعطای تسهیلات لازم، اقدامات عملی را بعمل آورد. بخشهای وسیعی از مراتع منطقه بخصوص در بخشهای جنوبی و غربی دچار آسیبهای فراوانی گشته اند که لازم است تشکیلات منابع طبیعی استان در خصوص انجام طرحهایی همچون طرح تعادل دام و مرتع و عملیات بیولوژیک با هدف بهبود میزان تولید علوفه در این نقاط و نیز کنترل و کاهش فرسایش پذیری خاک اقدام لازم را بعمل آورد. سطح بسیار وسیعی از گستره این بخش دربرگیرنده دیمزارهایی است که به کشت گندم و جو اختصاص یافته اند، با عنایت به شرایط نسبتا مطلوب نزولات آسمانی در مناطق غربی و شمالی این منطقه و با هدف افزایش درآمد بهره برداران و کاهش میزان فرسایش میتوان نسبت به جایگزینی کشت علوفه مرتعی با رویکرد توسعه دامداری اقدام نمود لازم به ذکر است که بخش قابل توجهی از دیمزارهای منطقه، در قلمرو اراضی شیبدار واقع گردیده و عدم رعایت اصول اولیه بهره برداری موجب تشدید فرسایش در این نقاط و افزایش رسوبزایی و کاهش میزان نفوذپذیری میگردد در این خصوص لازم است تا مباحث ترویجی و آموزش بهره برداران توسط تشکیلات جهاد کشاورزی استان مورد عنایت جدی قرار گیرد. در خصوص دامداری، با توجه به اینکه بخشهای قابل توجهی از مراتع منطقه در طی سنوات اخیر دچار آسیب گردیده و توان تهیه علوفه مورد نیاز دام را از دست داده و نیز با درنظر گرفتن ملاحظات امنیتی (وقوع سرقت احشام) ، پیشنهاد میگردد تا نسبت به تمرکز و تجمیع دامها از طریق احداث شهرک و تعاونی فعال دامداری و کاهش دام سبک و افزایش دام سنگین اقدام لازم صورت پذیرد بدیهی است تحقق این امر از یکسو موجب استراحت مراتع و کمک به بازیابی آنها گردیده و از سوی دیگر موجب کاهش هزینه های دامداران از طریق خرید جمعی علوفه و سایر نهاده ها و نیز استخدام دامپزشک و.....خواهد گردید ضمن اینکه ریسک امنیتی را نیز تا حد بسیار زیادی کاهش خواهد داد. در حوزه صنعت و بهره مندی از مزایای آن به جرات میتوان بخش نوبران را در زمره محرومترین و مظلوم ترین بخشهای استان مرکزی بشمار آورد هرچند جانمایی پروژه های شهرک صنعتی نوبران و غرق آباد در سالهای نه چندان دور بارقه امید را در دل صدها جوان جویای کار شعله ور ساخت اما این امیدواری بسان شهابی زودگذر به خاموشی گرایید زیرا پتانسیل اقتصادی ناچیز و توان مالی ضعیف ساکنان این بخش جهت راه اندازی واحدهای صنعتی از یکسو و بی توجهی مسئولین متولی این امر در مرکز استان باعث گردیده که این دو کانون صنعتی علیرغم گذشت چندین سال از تاسیس آنان، نقش قابل توجهی در بازار کار و اشتغال منطقه نداشته باشند ضمن اینکه مسیر پرپیچ و خم اداری و ترددهای متعدد و مکرر به مرکز استان جهت دریافت جواز تاسیس صنایع را نیز نباید از نظر دور داشت در حالیکه منطقه از پتانسیلهای لازم در زمینه صنایع تبدیلی کشاورزی و فرآورده های دامی بخوبی برخوردار میباشد. در این خصوص شایسته است تا مسئولین محترم در مرکز استان اقدامات حمایتی و سیاستهای تشویقی از قبیل اعطای تسهیلات کم بهره با بازپرداخت طویل المدت و نیز برخی معافیتهای مالیاتی را برای سرمایه گذاران این شهرکها در نظر گیرند. تا با راه اندازی مراکز تولیدی و بهبود وضعیت اشتغال در منطقه شاهد کاهش مهاجرتها و...باشیم. لازم به ذکر است چنانچه مقوله اصلاح الگوی کشت در بخش کشاورزی از طریق جایگزینی تدریجی و توسعه کشت زعفران و گل محمدی در این منطقه تحقق یابد میتوان نسبت به تاسیس و راه اندازی صنایع مرتبط با فرآوری و بسته بندی این محصولات در نقاط صنعتی منطقه اقدام نمود. در حوزه معدن و فعالیتهای معدنی، ضرورت انجام مطالعات و کاوشهای معدنی توسط تشکیلات صنایع و معادن استان،جهت اکتشاف پتانسیلهای جدید و اولویت استخراج آنها توسط افراد بومی، ضروری بنظر میرسد. یکی از مواردی که در گذر ایام تقریبا به فراموشی سپرده شده ،مربوط به صنعت قالیبافی در منازل و تولید فرش دستباف است که امروزه آثار بسیار کمرنگی از آن در برخی روستاهای منطقه به چشم میخورد در این خصوص لازم است تا متولیان محترم مربوطه، با اقدامات حمایتی خود از طریق اعطای تسهیلات کم بهره و بیمه نمودن بانوان شاغل در این حوزه و نیز زدودن دست واسطه ها و بازاریابی صحیح برای تولیدکنندگان موجب رونق دوباره این صنعت در منطقه گردند مباحث ورزشی-مذهبی-فرهنگی و پتانسیلهای گردشگری و تفرجگاهی منطقه از جمله موارد فراموش شده در این منطقه بشمار میروند در شرایطی که در دهه ۶۰ چندین تیم فوتبال در نقاط شهری و برخی روستاهای منطقه مشغول فعالیت بوده و مسابقات آنان بطور منظم برگزار میشد و بخش قابل توجهی از اوقات فراغت جوانان این منطقه را به خوبی پوشش میداد اما امروزه هیچگونه نام و نشانی از این امر به چشم نمیخورد همچنین در شرایطی که آیین های مذهبی و بطور مشخص آیین عزاداری ماه محرم هر ساله با نظم و شکوه خاصی برگزار میگردد و نمایانگر ارادت اهالی این بخش به خاندان عصمت و طهارت میباشد اما متاسفانه تاکنون آیین تعزیه خوانی هیچکدام از نقاط شهری و روستایی این منطقه با دارا بودن چندین دهه قدمت، در فهرست آیین های مذهبی استان ثبت نگردیده است بخش نوبران بواسطه وجود امامزاده ها و برخی نقاط تاریخی و نیز قرارگیری دو دهنه از مهمترین چشمه های استان در این منطقه و مناظر و چشم اندازهای حاشیه رودخانه مزلقان و....پتانسیل احداث سکونتگاه‌های گردشگری را به خوبی دارا میباشد اما علیرغم قرارگیری این منطقه در مسیر ارتباطی پایتخت به غرب کشور، تاکنون هیچگونه عنایتی از سوی مسئولین محترم نسبت به این موارد بعمل نیامده است. مخلص کلام آنکه مهاجرت و معضلات و مشکلات ناشی از آن ،نتیجه سالها فراموشی و بی توجهی به این منطقه از سوی مسئولین محترم میباشد و مادامیکه بی توجهی پیشه گردد ناچیزی امر عمران در این دیار تداوم یافته و افق امید گرگ و میش خواهد بود. امید است اعضای محترم شورای اسلامی و سایر مسئولین محترم منطقه،که به تحقیق از شایستگان میباشند ضمن وفاق و همدلی با برگزاری جلسات مستمر و بهره گیری از نظرات عموم،نسبت به پیگیری مطالبات برحق و قانونی مردم این دیار همت گمارند.. با تجدید احترام-محمد رضا نعمتی

بازگشت به صفحه اصلی